Türkiye Vietnam Ticaret Danışmanlığı

Türkiye Vietnam Ticaret Danışmanlığı: Genel Çerçeve

Türkiye Vietnam ticaret danışmanlığı, makro pazar verilerini şirketin gerçek ürün dosyasına bağlayan operasyonel bir hizmettir. Bir firma için belirleyici olan Vietnam'ın 100 milyonu aşan nüfusu veya yıllık ortalama %6,5 büyüme oranı değil; kendi HS koduna karşılık gelen gümrük vergisinin ne olduğu, hangi alıcının hangi vade ile çalıştığı, ürünün Hai Phong veya Cat Lai limanına kaç günde indiği ve hangi belgelerin Vietnam tarafında aranacağıdır.

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine göre 2024 yılında Türkiye'nin Vietnam'a ihracatı yaklaşık 556 milyon USD, Vietnam'dan ithalatı ise yaklaşık 4,7 milyar USD seviyesinde gerçekleşmiştir. Aradaki dengesizlik tesadüf değildir: iki ülke arasında yürürlükte bir Serbest Ticaret Anlaşması (STA) bulunmamakta, bu nedenle Türk ihracatçısı tarife duvarıyla, Türk ithalatçısı ise tedarikçi seçimi ve kalite kontrol süreçleriyle daha karmaşık biçimde uğraşmaktadır.

Vietnam.com.tr bünyesindeki Faisth Travel Agency danışmanlık ekibi olarak biz, ihracat, ithalat, tedarik araştırması, B2B görüşme organizasyonu, fuar ziyareti ve gerektiğinde Vietnam'da şirket kuruluşu bağlantılarını tek bir dosyada ayrıştırarak ele alırız. Bu sayfa, hizmetin kapsamını ve sınırlarını gerçekçi biçimde tanımlamak için hazırlanmıştır.

Tarihsel ve Kavramsal Arka Plan

Türkiye ile Vietnam arasındaki ticaret ilişkisi 1990'ların ortasında resmi diplomatik temelin atılmasıyla başlamış, 2010'lardan itibaren özellikle Vietnam'ın küresel tedarik zincirine entegrasyonu hızlandıkça asimetrik biçimde büyümüştür. Vietnam bugün 18 yürürlükte FTA ağına sahiptir: CPTPP, EVFTA (AB), RCEP, UKVFTA, ASEAN-Çin, ASEAN-Kore bunların başında gelir. T.C. Ticaret Bakanlığı'nın Vietnam ülke raporları ve DEİK Türkiye-Vietnam İş Konseyi notları bu ağı Türk firmaları için en güçlü satış argümanı olarak tanımlar.

Pratik anlamı şudur: Vietnam'da kurulu bir şirket veya Vietnam üzerinden işleyen bir tedarik kurgusu, Türk ihracatçısının doğrudan Türkiye'den giremeyeceği pazarlara (örneğin Japonya, Kanada, Meksika) tercihli tarife ile erişim sağlayabilir. Buna karşılık doğrudan Türkiye-Vietnam hattında ürünler standart MFN tarifelerine tabidir ve bazı kalemlerde %5-25 arası gümrük vergisi söz konusudur.

Kavramsal olarak ticaret danışmanlığı dört temel soruya cevap arar: (1) Ürünüm Vietnam'da satılabilir mi, hangi fiyat aralığında? (2) Alıcı veya tedarikçi profilini doğru çıkarıyor muyum? (3) Lojistik, ödeme ve belge zinciri sürdürülebilir mi? (4) Vergi, sertifika ve uyum yükümlülükleri nelerdir?

İhracat Dosyası: Türkiye'den Vietnam'a Satış

HS Kodu, Tarife ve Belge Zinciri

Her ihracat dosyasının ilk adımı ürünün 6'lı HS kodunun doğrulanması ve Vietnam tarafındaki 8'li tarife pozisyonunun tespitidir. Bu işlem Vietnam Gümrük İdaresi'nin (Vietnam Customs) yayımladığı tarife cetveli üzerinden yapılır; sonuçta üç bilgiye ulaşırız: ithalat gümrük vergisi (MFN), KDV (genelde %8 veya %10) ve varsa özel tüketim vergisi.

Belge zinciri tipik olarak şu unsurları içerir: ticari fatura, çeki listesi, B/L veya AWB, menşe şahadetnamesi (TOBB onaylı), gerektiğinde sağlık sertifikası, fumigasyon belgesi, ürün analiz raporu ve gıda/kozmetik/medikal ürünler için Vietnam'daki yetkili otorite (MOH, MARD) tescili.

Türk İhracatçılarının En Sık Hatası

Kanaatimizce en sık görülen hata, Vietnam'a satışın Çin satışı gibi kurgulanmasıdır. Vietnam alıcısı genelde küçük partiler, daha kısa vade, akreditif yerine T/T tercih eden, ancak ürün kalitesinde uzlaşmayan bir profildir. T.C. Ticaret Bakanlığı'nın ticaret.gov.tr üzerinden yayımladığı Vietnam ülke raporu bu davranış kalıbını ayrıntılı şekilde özetler.

İthalat ve Tedarik Dosyası: Vietnam'dan Türkiye'ye

Tedarikçi Doğrulama

Vietnam'da kurulu bir şirketin gerçek bir üretici mi yoksa ara tüccar (trading company) mı olduğunu ayırt etmek tedarik dosyasının en kritik adımıdır. Resmi şirket bilgisine Vietnam Ulusal İş Tescil Portalı üzerinden ulaşılır; bu portal ERC (Enterprise Registration Certificate) numarası, faaliyet adresi, yasal temsilci ve kayıtlı sermaye bilgisini verir.

Amended Law on Enterprises 2025 (1 Temmuz 2025 yürürlük) ile birlikte Vietnam'da kurulan tüm şirketler için UBO (Ultimate Beneficial Owner) ifşası zorunlu hale gelmiştir. Bu, tedarikçinin gerçek sahiplerini görmeyi kolaylaştıran önemli bir değişikliktir; ancak ifşa edilen bilgiye kamuya açık portalda doğrudan erişilemez, yerel danışman aracılığıyla resmi başvuru gerekir.

Numune, Denetim ve Sevkiyat

Tipik bir tedarik dosyasında zaman çizelgesi şöyledir: tedarikçi short-list (1-2 hafta), numune talebi ve laboratuvar testi (3-4 hafta), fabrika ziyareti veya üçüncü taraf denetim (1 hafta), PI ve depozito (genelde %30 peşin), üretim (4-8 hafta), pre-shipment inspection ve bakiye ödeme, sevkiyat (Hai Phong veya Ho Chi Minh çıkışlı, İstanbul/Mersin/İzmir varış 28-35 gün).

B2B Görüşme, Fuar ve Saha Ziyareti

Vietnam'da yılda gerçekleşen başlıca sektörel fuarlar — Vietnam Expo (Hanoi, Nisan), VietnamWood, Vietfood & Beverage, Vietbuild — Türk firmaları için verimli bir tarama imkânı sunar. Ancak fuar tek başına bir satış aracı değil, doğrulama aracıdır. Önce masabaşı liste yapılır, sonra fuarda yüz yüze görülür, en son fabrika ziyareti yapılır.

B2B görüşme organizasyonunda gerçekçi beklenti, 3 günlük bir Hanoi veya Ho Chi Minh City ziyaretinde 6-10 nitelikli toplantıdır. Bunun üzerine çıkıldığında kalite düşer. Toplantı verimliliği için Vietnamca-İngilizce tercüman, kurumsal araç ve önceden imzalanmış NDA dosyaları sıradan ön koşullardır.

Hanoi Operasyon Koordinatörümüzün notu: 'Türk firmasının yaptığı en sık hata, fuara gelip stant gezerek ‘‘bakalım kim çıkar'' yaklaşımıyla hareket etmek. Vietnam'da satın alma kararı veren kişi çoğu zaman fuarda durmaz, ofiste oturur. Fuar öncesi 4 hafta içinde randevu zinciri kurulmadıysa o ziyaret bilgi turundan ibaret kalır. Biz dosyaları en geç ziyaretten 6 hafta önce kapatırız.'

Yatırım, Şirket Kuruluşu ve İstihdam Bağlantısı

Ticaret hacmi belli bir eşiği aştığında — pratikte yıllık 500.000 USD üzeri sürekli iş hacminde — Vietnam'da temsilcilik ofisi (Representative Office) veya 100% yabancı sermayeli şirket (WFOE/LLC) kurmak gündeme gelir. Law on Investment 2025 (1 Mart 2026 yürürlük) ve Amended Law on Enterprises 2025 bu süreci yeniden çerçevelemiştir: IRC (Investment Registration Certificate) ve ERC sırasının esnetilmesi, bazı sektörlerde paralel başvuruya olanak tanır.

Yabancı yönetici, uzman veya teknik çalışan istihdamı için Decree 219/2025/ND-CP (7 Ağustos 2025) çerçevesi geçerlidir. Çalışma izni en fazla 24 ay süreyle verilir ve bir kez yenilenebilir; sonrasında yeni dosya açılır. Detaylar için Vietnam Yabancı Çalışan İstihdamı ve Vietnam Çalışma İzni Danışmanlığı sayfalarımıza yönlendiriyoruz.

Sık Yapılan Hatalar — Önemli Notlar

• Vietnam'ı tek pazar gibi görmek: Hanoi (kuzey), Da Nang (orta) ve Ho Chi Minh City (güney) farklı satın alma davranışı, fiyat hassasiyeti ve dağıtım yapısına sahiptir.
• Sözlü mutabakata güvenmek: Vietnam ticaret hukukunda yazılı sözleşme ve imzalı PI esastır; sözlü kabuller mahkemede zayıf delildir.
• STA varmış gibi davranmak: Türkiye-Vietnam STA yoktur. Tercih edilen tarife yalnızca üçüncü ülke FTA'ları üzerinden, doğru menşe kurgusu ile mümkündür.
• UBO ifşasını ihmal etmek: 2025 sonrası yeni kurulan şirketler için zorunludur, eksik beyan gümrük ve banka tarafında işlem durdurabilir.

Hizmet Kapsamımız ve Dışındakiler

Vietnam.com.tr olarak ticaret danışmanlığı dosyasında şu unsurları sunarız: HS kodu doğrulama ve tarife analizi, Vietnam tarafında alıcı/tedarikçi short-list ve doğrulama, B2B randevu zinciri, fuar refakat, lojistik partner yönlendirmesi, sözleşme öncesi kontrol listesi ve gerektiğinde şirket kuruluşu için hukuk bürosu eşleştirmesi.

Sunmadığımız hizmetler de açık olmalıdır: doğrudan gümrük müşavirliği yapmıyoruz (Türkiye ve Vietnam tarafında lisanslı müşavirlerle çalışılır), avukatlık yapmıyoruz (Vietnam baroları üyesi büro yönlendirmesi yaparız), bankacılık ve döviz transferi işlemleri müşterinin kendi bankası ile yürür.

İlgili Hizmet Sayfalarımız

• Vietnam Satış Kanalı Araştırması — distribütör, e-ticaret ve modern trade haritalandırması
• Vietnam Oturum İzni Danışmanlığı — TRC dosyaları
• Vietnam Nerede? — coğrafi ve lojistik temel bilgi

Resmi Kaynaklar

• T.C. Ticaret Bakanlığı — Vietnam ülke raporu ve ihracat istatistikleri
• DEİK Türkiye-Vietnam İş Konseyi — sektörel notlar
• Vietnam Ulusal İş Tescil Portalı — şirket doğrulama
• Vietnam e-Visa Portalı — saha ziyareti vize başvurusu

Sıradaki Adım

Türkiye Vietnam ticaret dosyanız ihracat, ithalat veya tedarik araştırması yönünde olabilir; başlangıç noktası her durumda aynıdır: ürün, hedef segment ve mevcut bilgi seviyenizin yazılı bir kısa brief'e dönüştürülmesi. Bize bu brief ile ulaşırsanız 5 iş günü içinde dosyanın yapılabilirlik notunu, gerçekçi bütçesini ve takvimini paylaşırız. Pazarlama vaadi vermeyiz; yapılabileni ve yapılamayanı ayrıştırırız.