Vietnam Yaşam Soruları

Türk vatandaşları Vietnam'a vizesiz giremez; 45 günlük e-Vize ile gelip yerleşmek mümkün değildir. Uzun süreli kalış için Work Permit (iş izni) + ardından Temporary Residence Card (TRC) alınması gerekir. Decree 219/2025/ND-CP (7 Ağustos 2025) ile iş izni kategorileri Manager, Executive, Expert ve Technical Worker olarak yeniden tanımlanmıştır; maksimum süre 24 ay + 1 yenilemedir. TRC genelde iş izni süresi kadar verilir. Yatırımcılar (Investor TRC) için şirketin sermaye büyüklüğüne göre 1-10 yıl arası TRC mümkündür. Resmi bilgi: evisa.gov.vn ve T.C. Hanoi Büyükelçiliği.

Sözleşmeyi Vietnamca ve İngilizce çift dilli hazırlatın; uyuşmazlıkta resmi dil Vietnamca'dır. Ev sahibinin gerçek mülk sahibi olduğunu Pink Book (Sổ hồng) ile doğrulayın; alt kiracılık çok yaygındır ve risk yaratır. Standart depozito 2 ay kiradır, peşin ödeme genelde 3+1 veya 6+1 şeklindedir. Faturalar (elektrik, su, internet) genelde kiracıya aittir; yönetim aidatı (management fee) sözleşmede ayrı belirtilmelidir. En kritik nokta: Ev sahibi 24 saat içinde yerel polise yabancı konaklama bildirimi yapmak zorundadır (Law 47/2014/QH13). Yapılmazsa TRC ve vize uzatma başvurularında sorun çıkar. Vergi kesintisi için ev sahibinin VAT mükellefi olması gerekir; aksi halde kira giderini şirket masrafı yazmak zorlaşır.

Vietnam'da çalışan yabancılar için zorunlu sosyal sigorta (Vietnam Social Insurance) uygulanır; işveren ve çalışan toplam brüt maaşın yaklaşık %25'ini katkı olarak öder (MOLISA). Ancak devlet hastaneleri Türk standartlarına alışmış kişiler için yetersiz kalabilir. Pratikte beklentinin karşılandığı kurumlar Vinmec (Hanoi, HCMC), FV Hospital (HCMC), Hanoi French Hospital ve Family Medical Practice'tir. Bu hastaneler için özel uluslararası sağlık sigortası önerilir; yıllık prim aile başına 800-2.500 USD bandındadır. Acil durumlarda 115 (ambulans) aranır ancak özel hastanenin kendi ambulansını çağırmak çoğu zaman daha hızlıdır. Aşı kayıtları (özellikle Hepatit A/B, tifo, Japon ensefaliti) güncel tutulmalıdır.

Vietnam, 1968 Viyana Karayolu Trafiği Sözleşmesi'ne taraftır; ancak Türkiye'nin verdiği Uluslararası Sürücü Belgesi (IDP) genelde sadece 1949 Cenevre IDP'sidir ve Vietnam bunu otomatik tanımaz. Pratik çözüm: Türk ehliyetinizi noterde Vietnamca'ya çevirtip yeminli tercüme ile Vietnam Department of Transport'a başvurarak değişim (conversion) yapmaktır. Süreç 5-7 iş günü sürer, ücret 135.000 VND civarındadır. Motosiklet için 50cc üzeri araçlarda da Vietnam ehliyeti zorunludur; bu ülkede sıkça denetlenen ve cezalandırılan bir konudur. Tercüme süreci için Türkçe Vietnamca Tercüme ve Evrak Desteği sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Hanoi ve Ho Chi Minh City'de IB, British ve American müfredatlı uluslararası okullar mevcuttur. Hanoi'de UNIS Hanoi (IB, yıllık 25.000-32.000 USD), BIS Hanoi (British, 18.000-28.000 USD) öne çıkar; HCMC'de ISHCMC, BIS HCMC ve AIS Saigon bilinen kurumlardır. Türk müfredatına uygun bir okul Vietnam'da bulunmamaktadır; MEB denkliği için seçilen okulun akreditasyon belgeleri (CIS, NEASC) önceden kontrol edilmelidir. Kayıt için kapasite sınırlıdır; popüler okullarda 6-12 ay öncesinden bekleme listesine girilmesi önerilir. Bütçe planında okul ücreti dışında servis (yıllık 1.500-3.000 USD), yemek ve ders dışı aktiviteler hesaba katılmalıdır.

Kişisel hesap için bankaların büyük çoğunluğu geçerli TRC (Temporary Residence Card) veya en az 12 ay vize gerektirir. Turist e-Vize ile hesap açılmaz. Standart belgeler: pasaport, TRC, iş izni, iş sözleşmesi ve Vietnam adresi (kira sözleşmesi + polis bildirimi). Yaygın kurumsal/perakende bankalar Vietcombank, BIDV, Techcombank ve HSBC Vietnam'dır. Hesap açılışı genelde aynı gün tamamlanır; ATM kartı 5-7 iş günü içinde gelir. Yabancılar için VND ve USD hesabı birlikte açılabilir; ancak USD çekimi nakit olarak kısıtlıdır. Maaş hesabına aktarılan dövizin yurtdışına çıkışı, vergi beyanı ve kaynak belgesi (iş sözleşmesi, PIT makbuzu) ile mümkündür — bu nokta sık atlanır ve transferde sorun çıkarır.

Tek kişilik orta segment bir yaşam (1+1 daire merkez dışı, market alışverişi, ulaşım, dışarıda yemek 8-10 öğün) Hanoi'de aylık 1.200-1.700 USD, HCMC'de 1.300-1.900 USD bandındadır. 2 çocuklu aile için uluslararası okul dahil bütçe aylık 5.500-8.500 USD'ye çıkar. Yerel pazardan alışveriş yapılırsa gıda İstanbul'dan ucuzdur; ancak ithal ürünler (zeytinyağı, peynir, kırmızı et) %30-60 daha pahalıdır. Ulaşım çok ucuzdur: Grab taksi şehir içi tipik mesafe 50.000-90.000 VND (yaklaşık 2-3,5 USD). Detaylı karşılaştırma için Hanoi vs HCMC Yaşam Maliyeti sayfamıza bakabilirsiniz.

Vietnam'da yabancılar için iki vergi rejimi vardır. Tax resident (12 ay içinde 183 gün+ kalan veya daimi konutu Vietnam'da olan) artan oranlı tarife ile vergilendirilir: %5'ten başlayıp aylık vergilendirilebilir gelir 80 milyon VND üstü için %35'e ulaşır. Non-resident ise Vietnam kaynaklı tüm gelir üzerinden sabit %20 öder. Türkiye ile Vietnam arasında Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması bulunmaktadır (1997 imzalı, yürürlükte); aynı gelir için çift vergi riski bu anlaşma ile yönetilir. Yıllık beyanname (PIT finalization) Mart ayı sonuna kadar verilir. Resmi kaynak: General Department of Taxation.