Vietnam’da Üretim ve Fabrika Kurma

Vietnam'da Üretim ve Fabrika Kurma: 2026 Tam Süreç Rehberi

Vietnam'da üretim ve fabrika kurma kararı, tek başına bir tesis açma operasyonu değildir. Ürün grubu, HS kodları, üretim modeli (kendi tesis vs. fason), şehir ve sanayi bölgesi seçimi, arsa veya hazır tesis kiralama, tedarik zinciri, iş gücü maliyeti, kalite kontrol, lojistik koridoru, kurumlar vergisi pozisyonu ve şirket kuruluşu — bunların hepsi aynı planlama tablosunda ele alınmalıdır.

Faisth Travel Agency çatısı altında çalışan Vietnam.com.tr ekibi, Türk üreticilere fason tedarikçi araştırmasından greenfield fabrika yatırımına kadar farklı modellerde danışmanlık sağlar. Bu rehber, kararın aceleye getirilmemesi için sürecin her adımını, süresini ve gerekli evrakını şeffafça anlatır.

Adım Adım Üretim Tesisi Kurma Süreci

1. 1. Adım — Fizibilite ve Yer Seçimi (Süre: 4-8 hafta)

   Bu aşamada üretim modelinin (kendi tesis, kiralık hazır fabrika veya sözleşmeli fason) net karara bağlanması ve bölge seçiminin yapılması gerekir. Kuzeyde Hanoi-Hai Phong-Bac Ninh koridoru elektronik ve otomotiv yan sanayide; güneyde Ho Chi Minh-Binh Duong-Dong Nai üçgeni tekstil, mobilya, ambalaj ve gıda işleme için ön plandadır.

   Gereken belgeler: ürün teknik dosyası (HS kodu, üretim akışı, tüketim profili), ön finansal model, çevresel etki ön değerlendirmesi, hedef pazar listesi.

   Vietnam Industrial Park Authority verilerine göre 2024 sonu itibarıyla ülke genelinde 431 onaylı sanayi bölgesi bulunmaktadır; ortalama doluluk oranı %80'in üzerindedir. Yer seçiminde liman mesafesi (Cat Lai, Hai Phong, Cai Mep) ve elektrik altyapısı belirleyicidir.

2. 2. Adım — IRC (Investment Registration Certificate) Başvurusu (Süre: 15-30 iş günü)

   Yabancı yatırımcının üretim yapabilmesi için ilk yasal adım Yatırım Tescil Belgesi (IRC) alınmasıdır. Başvuru, tesisin bulunacağı il/IZ Yönetim Kurulu'na (Management Board) yapılır.

   Gereken belgeler: ana ortakların notarize + apostilli ticaret sicili belgesi, son 2 yıl finansal tabloları, banka referans mektubu (sermaye taahhüdü için), kira sözleşmesi MoU'su (arsa veya tesis), detaylı yatırım projesi açıklaması, ürün listesi ve makine ekipman listesi.

   Law on Investment 2025 ile birlikte (1 Mart 2026 itibarıyla yürürlük) bazı teşvikli sektörlerde (yüksek teknoloji, yarı iletken, yeşil enerji) IRC süreci 15 iş gününe indirilmiştir.

3. 3. Adım — ERC (Enterprise Registration Certificate) ve Şirket Kuruluşu (Süre: 5-10 iş günü)

   IRC onayının ardından LLC veya JSC tipinde şirket kurulumu yapılır. Amended Law on Enterprises 2025 (1 Temmuz 2025) ile IRC ve ERC sırası bazı durumlarda esnetilmiştir; ayrıca UBO (Ultimate Beneficial Owner) bildirimi zorunlu hale gelmiştir.

   Gereken belgeler: şirket ana sözleşmesi (Vietnamca + İngilizce), yönetici atama kararları, mühür kayıt başvurusu, banka hesabı açma evrakı (sermaye + cari hesap), vergi mükellef kaydı.

   Sermaye yatırımı için 90 gün içinde charter capital'in özel sermaye hesabına transfer edilmesi gerekir. Detaylı sermaye yapılandırması için Vietnam Charter Capital Danışmanlığı sayfamızı inceleyebilirsiniz.

4. 4. Adım — Arsa Kira Sözleşmesi ve Land Use Right Certificate (Süre: 30-60 gün)

   IZ içinde arsa kiralaması 50 yıla kadar kullanım hakkı verir ve uzatılabilir (Land Law 2024). Sözleşme imzalandıktan sonra Land Use Right Certificate (LURC) düzenlenir. Bu belge banka kredisi teminat olarak da kullanılabilir.

   Gereken belgeler: IRC ve ERC, IZ ile imzalanmış kira sözleşmesi, arsa sınır ve haritası, çevre değerlendirme ön notu, vergi numarası.

   Pratik fiyatlama: Kuzey Vietnam IZ'lerinde m² peşin kullanım hakkı 90-130 USD, güneyde 130-180 USD aralığındadır. Buna ek olarak m² başına yıllık 0,5-0,8 USD yönetim ücreti tahakkuk eder.

5. 5. Adım — Çevre İzni (EIA) ve İnşaat Ruhsatı (Süre: 60-120 gün)

   Üretim faaliyetinin tipine göre EIA (Environmental Impact Assessment) raporu hazırlanır. Tekstil boyahane, kimya, metal kaplama gibi sektörlerde EIA Bakanlık (MONRE) onayı, hafif montaj sektörlerinde ise il düzeyinde DONRE onayı yeterlidir.

   EIA onayından sonra İnşaat Ruhsatı (Construction Permit) alınır. Tesis tasarımı için Vietnam'da lisanslı yapı denetim firması zorunludur.

   Gereken belgeler: EIA raporu, mimari proje, statik hesaplar, yangın güvenliği planı (Decree 50/2024 uyumlu), elektrik tek hat şeması, atık su ve hava emisyonu planı.

6. 6. Adım — Ekipman İthalatı, Kurulum ve Test Üretimi (Süre: 90-180 gün)

   Makine ekipman ithalatı IRC'de listelendiyse kurumlar vergisi muafiyeti kapsamında işleme alınabilir. Sabit yatırım kalemlerinde teşvikli bölgelerde KDV iadesi mümkündür.

   Gereken belgeler: ithalat beyannamesi, IRC'deki ekipman listesi, CO (menşe belgesi), CE/ISO sertifikaları, montaj sözleşmesi.

   Test üretimi (trial run) için il Endüstri Departmanı'na bildirim yapılır; bu aşamada üretim hattı kalite ve emisyon parametreleri ölçülür.

7. 7. Adım — Work Permit, Sigorta ve İlk Seri Üretim (Süre: 30-45 gün)

   Türk yöneticiler ve teknik personel için Decree 219/2025/ND-CP (7 Ağustos 2025) çerçevesinde work permit alınır. Yeni mevzuat ile yabancı işçi 4 kategoriye ayrılmıştır: Manager, Executive, Expert, Technical Worker. Her work permit maksimum 24 ay geçerli olup bir kez yenilenebilir.

   Gereken belgeler: üniversite diploması (apostilli + çevirili), 3 yıl iş tecrübesi belgesi, sağlık raporu (Vietnam onaylı hastane), kriminal sicil (Türkiye + Vietnam), iş sözleşmesi.

   İşçi sigortası (sosyal + sağlık + işsizlik), aylık brüt ücretin %21,5'u oranında işveren primidir.

Sık Yapılan Hatalar ve Önemli Notlar

Dikkat: Türk üreticilerin Vietnam yatırımında yaptığı en sık 5 hata:

• IRC öncesi kira sözleşmesi imzalamak: IZ ile bağlayıcı uzun vadeli sözleşme yapılması yatırım onayı çıkmazsa cezai şart doğurur. Önce IRC ön onayı, sonra kesin sözleşme.
• Charter capital'i düşük tutmak: 100.000 USD altı sermaye ile başvuru yapan üreticilerin %60'ı IRC reddi yaşamaktadır. Pratik taban 300.000 USD.
• EIA'yı son aşamada düşünmek: Kimya, boyahane, metal kaplama tesislerinde EIA 6 aya kadar uzayabilir; inşaat ruhsatından önce başlanmalıdır.
• HS kodu eşleşmesi: Üretilecek ürünün HS kodu IRC'de yazılı koddan farklı çıkarsa CPTPP/EVFTA tercihli menşe avantajı kaybedilir.
• Work permit muafiyeti varsayımı: Decree 219/2025 ile muafiyet kapsamı daraltılmıştır; intra-corporate transfer dahi belge ister.

Uzman Görüşü

'Türk üreticinin Vietnam'a giriş kararında en kritik soru 'fabrika mı, fason mı?' sorusudur. Yıllık 2 milyon dolar altı ciro hedefi olan markalar için ilk 18-24 ay sözleşmeli fason üretim + küçük bir ticari LLC ile pazar testi yapmak, doğrudan greenfield yatırıma göre risk/getiri oranı çok daha sağlıklıdır. Greenfield kararı, sipariş istikrarı oturduktan sonra alınmalıdır. Vietnam'da fabrika kurmak teknik olarak 8-10 aylık bir süreçtir; ancak yanlış bölgede kurulan bir tesisin lojistik maliyeti, 5 yıl boyunca yıllık %3-4'lük kâr marjı erozyonuna yol açar.'

Vergi, Teşvikler ve Vietnam-Türkiye İhracat Avantajı

Vietnam'da standart kurumlar vergisi %20'dir. Ancak teşvikli sektörlerde (yüksek teknoloji, yan sanayi, yeşil enerji, yarı iletken) Law on Investment 2025 çerçevesinde:

• İlk 4 yıl kurumlar vergisi muafiyeti
• Sonraki 9 yıl %50 indirimli kurumlar vergisi
• İlk 15 yıl boyunca %10 indirimli kurumlar vergisi (genel %20 yerine)

Vietnam-Türkiye arasında doğrudan STA bulunmamaktadır. Bu nedenle Türk üretici için Vietnam'ın asıl satış argümanı, ülkenin 18 aktif serbest ticaret anlaşması ağıdır: CPTPP (Japonya, Kanada, Avustralya, Meksika), EVFTA (AB), RCEP (ASEAN + Çin + Kore + Japonya), UK-Vietnam FTA, Kore-Vietnam FTA. Vietnam'da üretilen tekstil ürünü, EVFTA üzerinden AB'ye %0 gümrükle girer; aynı ürün Türkiye'den AB'ye Gümrük Birliği üzerinden zaten gümrüksüz girdiğinden, asıl avantaj iş gücü maliyeti ve ASEAN/Doğu Asya pazarına erişim'dir.

Resmi mevzuat ve teşvik haritası için: Foreign Investment Agency (MPI), MOLISA, DEİK Türkiye-Vietnam İş Konseyi.

İlgili Hizmetlerimiz

• Vietnam Yatırım Danışmanlığı — Yatırım fizibilitesi, bölge seçimi, teşvik analizi
• Vietnam Şirket Kurma Süreci ve Zaman Planı — IRC/ERC takvimi ve detaylı belge listesi
• Vietnam Charter Capital Danışmanlığı — Sermaye yapısı ve transferi
• Vietnam Şube Açma — Doğrudan şirket yerine şube modeli karşılaştırması

Sıradaki Adım

Vietnam'da üretim ve fabrika kurma kararı, hızlı verilirse pahalıya patlayan; doğru planlanırsa 5 yıllık ihracat stratejinizin temel taşı olabilen bir karardır. Eğer ürün grubunuz, hedef pazarınız (AB, ABD, Japonya, ASEAN) ve yıllık üretim hacminiz konusunda netliğiniz varsa, ücretsiz ön fizibilite görüşmesi için ekibimizle iletişime geçebilirsiniz. İlk görüşmede bölge önerisi, sermaye tabanı, teşvik kapsamı ve tahmini süreç takvimi sizinle paylaşılır. Hazır tesis kiralama (rental factory) vs. arsa + greenfield modeli karşılaştırmasını da sizin sayılarınızla birlikte hazırlarız.