Vietnam’da İthalat İhracat Şirketi Kurma

Vietnam'da İthalat İhracat Şirketi Kurma: 2026 Süreç Rehberi

Vietnam'da ithalat ihracat şirketi kurma, yalnızca bir Enterprise Registration Certificate (ERC) almakla bitmez. Ticaret yapacak yabancı sermayeli şirketin önce Investment Registration Certificate (IRC), ardından ERC, gümrük sicil kaydı, banka hesabı ve sektöre göre alt lisansları (örneğin gıda için Food Safety Certificate, kozmetik için Product Notification) tamamlaması gerekir. Tüm süreç ortalama 30-55 iş günü arasında sürer ve toplam resmi harç + danışmanlık maliyeti, sektöre göre 4.500-9.000 USD bandındadır.

Bu rehberde, Türk yatırımcıların Vietnam üzerinden ithalat-ihracat operasyonu kurarken izlemesi gereken adımları, her adımın süresini, gerekli evrakı ve sık karşılaşılan engelleri ele alıyoruz. Türkiye-Vietnam arasında Serbest Ticaret Anlaşması bulunmadığı için Vietnam'ı bir merkez olarak kullanarak CPTPP, RCEP ve EU-Vietnam FTA (EVFTA) ağına erişim, en güçlü ticari argümandır.

Hızlı Cevap

Soru: Vietnam'da ithalat ihracat şirketini Türk vatandaşı %100 sahiplikle kurabilir mi?
Cevap: Evet. Distribution Rights (dağıtım hakları) 1 Ocak 2009'dan itibaren WTO taahhütleri çerçevesinde tamamen liberalleştirilmiştir. Yabancı yatırımcı, Amended Law on Enterprises 2025 (1 Temmuz 2025 yürürlük) kapsamında %100 sermayeli LLC veya JSC kurabilir. Ancak sigara, ham petrol, gazete, kayıtlı medya, değerli metal ve mücevher gibi 8 HS kodu hâlâ ithalat-dağıtım yasağı kapsamındadır (Circular 34/2013/TT-BCT eki). Standart sektörlerde kuruluş 30-45 iş günü, minimum sermaye yasal olarak yok ancak vize ve banka pratiği için 10.000 USD üzeri önerilir.

Adım Adım Kuruluş Süreci

1. Adım 1 — Ön Yapılandırma ve Sektör Taraması (3-5 iş günü)

   İlk adım, faaliyet konularının VSIC (Vietnam Standard Industrial Classification) kodlarıyla eşleştirilmesidir. İthalat-ihracat için tipik kodlar: 4610 (Wholesale on a fee/contract basis), 4690 (Non-specialized wholesale trade), 8299 (Other business support). HS kodlarına göre ürünün conditional sectors list'te olup olmadığı kontrol edilir; örneğin tıbbi cihaz için Import License from Ministry of Health, gıda takviyesi için MOH altında self-declaration gerekir.

   Gerekli evrak: Ürün listesi, HS kodları, hedef pazarlar (sadece Vietnam içi mi yoksa re-export mu?), tahmini yıllık ciro.

2. Adım 2 — IRC (Investment Registration Certificate) Başvurusu (15 iş günü)

   Yabancı yatırımcı için IRC, Law on Investment 2025 (1 Mart 2026'da tam yürürlük) kapsamında il düzeyindeki Department of Planning and Investment (DPI)'ye verilir. Hanoi, HCMC, Hai Phong ve Da Nang'da çevrim içi başvuru mümkündür.

   Gerekli evrak: Notarize ve apostilli kuruluş yatırımcı belgesi, son 2 yıllık bilanço (kurumsal yatırımcı için), banka bakiye yazısı (minimum sermayenin %100'ü), kira sözleşmesi veya iş yeri taahhüdü, pasaport kopyaları. Türkiye'den gelen belgeler için apostil + Vietnamca yeminli tercüme zorunludur.

3. Adım 3 — ERC (Enterprise Registration Certificate) ve Mühür (5-7 iş günü)

   IRC alındıktan sonra ERC başvurusu yapılır. Amended Law on Enterprises 2025 ile birlikte IRC ve ERC sırası bazı durumlarda esnetilmiş, ayrıca UBO (Ultimate Beneficial Owner) açıklaması zorunlu hale gelmiştir. ERC, şirketin tüzel kişiliğini kazandığı belgedir; üzerinde 10 haneli vergi numarası (MST) bulunur.

   Gerekli evrak: IRC orijinali, şirket tüzüğü (charter), yönetici atama kararları, kurucu ortak listesi, UBO formu. Şirket mührü ERC sonrası 24 saat içinde hazırlanır.

4. Adım 4 — Vergi Kaydı, Elektronik İmza ve Faturalama (5-7 iş günü)

   ERC ile birlikte vergi numarası otomatik atanır. Ancak operasyonel olarak şunlar tamamlanmalıdır: elektronik vergi imzası (token), elektronik fatura (e-invoice) tedarikçi sözleşmesi (VNPT, Viettel, MISA gibi sağlayıcılar), aylık VAT ve CIT beyannamesi takvimi. Vietnam'da standart KDV %10, kurumlar vergisi %20'dir; ihracatta KDV %0 uygulanır ve VAT refund mümkündür.

   Detaylı süreç için Vietnam Vergi ve Muhasebe Danışmanlığı sayfamıza bakabilirsiniz.

5. Adım 5 — Banka Hesabı: Sermaye + Cari Hesap (7-10 iş günü)

   Vietnam'da yabancı sermayeli şirket iki ayrı hesap açmak zorundadır: (1) Direct Investment Capital Account (DICA) — sermayenin yatırılacağı USD/VND hesabı, (2) cari işletme hesabı. Sermaye, IRC'de taahhüt edilen tutarın 90 gün içinde DICA'ya transfer edilmelidir. Vietcombank, BIDV, HSBC ve Standard Chartered, yabancı yatırımcılar için en yaygın tercih edilen bankalardır.

   Gerekli evrak: ERC, IRC, şirket mührü, yasal temsilci pasaportu, Vietnam'da geçerli iş veya yatırımcı vizesi (TT veya DT kategorisi).

6. Adım 6 — Gümrük Sicil Kaydı (Customs Declarant Code) (3-5 iş günü)

   İthalat-ihracat faaliyeti için General Department of Vietnam Customs'a kayıt zorunludur. Bu kayıt, VNACCS/VCIS elektronik gümrük sisteminde dijital olarak yapılır. Kayıt sonrası şirket, kendi adına gümrük beyannamesi verebilir veya yetkilendirilmiş gümrük müşavirine yetki devredebilir.

   Resmi başvuru: customs.gov.vn. Ek olarak, ürün grubuna göre özel ithalat lisansları (Ministry of Industry and Trade — MOIT, Ministry of Health — MOH, Ministry of Agriculture — MARD) bu aşamada paralel alınır.

7. Adım 7 — Operasyonel Hazırlık: Lojistik, Sözleşme, Personel (10-15 iş günü)

   Şirket aktif olmadan önce şunlar tamamlanır: forwarder/3PL sözleşmesi, antrepo veya CFS anlaşması (özellikle re-export modelinde), Incoterms 2020'ye uygun ana sözleşme şablonu, L/C veya T/T ödeme şartlarının bankayla netleştirilmesi. Yabancı personel istihdam edilecekse Decree 219/2025/ND-CP (7 Ağustos 2025) kapsamında Manager, Executive, Expert veya Technical Worker kategorisinde Work Permit alınır; maksimum süre 24 ay + 1 yenileme.

Süre ve Maliyet Özet Tablosu

Yaygın Engeller ve Çözümleri

1. Apostil ve Tercüme Hataları

Türkiye'den gönderilen belgelerin apostili eksik veya tercümesi noter onaysız olduğu için IRC dosyaları DPI tarafından reddedilebilir. Çözüm: Ankara veya İstanbul Valiliği apostili sonrası Vietnam Büyükelçiliği konsolosluk onayı değil, doğrudan apostille yeterlidir (Vietnam, 2014'ten beri Lahey Apostil Sözleşmesi'ne taraftır).

2. Sermayenin DICA'ya 90 Günde Yatırılmaması

Taahhüt edilen sermayenin DICA hesabına 90 gün içinde transfer edilmemesi, IRC iptaline kadar gidebilen idari ceza doğurur. Çözüm: ERC sonrası ilk hafta içinde banka açılışı tamamlanmalı, sermaye SWIFT ile DICA'ya transfer edilmelidir.

3. Conditional Sector Kontrolünün Atlanması

İlk başvuruda 4690 (genel toptan ticaret) seçilip sonra ürün listesine kozmetik, gıda veya medikal ekleyen yatırımcılar, ek lisans gereği nedeniyle aylarca operasyon başlatamamaktadır. Çözüm: Sektör taraması aşamasında Vietnam Pazar Giriş Stratejisi kapsamında HS kodlarına özel lisans haritası çıkarılmalıdır.

4. Çifte Vergilendirmenin İhmal Edilmesi

Türkiye-Vietnam arasında Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması mevcut olup kâr transferinde stopaj oranını düşürür. Anlaşma uygulanmadan yapılan transferler, Türkiye'de tekrar vergilenir. Detay: Vietnam Çifte Vergilendirme Anlaşması Danışmanlığı.

⚠️ Sık Yapılan Hatalar

• Kira sözleşmesi olmadan IRC başvurusu: DPI, sanal ofis veya co-working bazı illerde kabul edilmediği için reddediyor. Hanoi merkez ilçelerinde fiziksel kira sözleşmesi şarttır.
• Yasal temsilciyi Vietnam'da ikamet etmeyen kişi atamak: Yasal temsilcilerden en az birinin Vietnam'da daimi ikametgâhı olmalıdır (Law on Enterprises 2025, Art. 12).
• E-fatura sistemine geç geçiş: 1 Temmuz 2022'den itibaren tüm şirketler için e-fatura zorunludur; geçişin ilk ay içinde tamamlanmaması idari para cezası doğurur.
• Re-export modelinde Free Trade Zone seçmemek: Hai Phong, Dinh Vu veya VSIP içinde kurulan şirketler, transit ticarette önemli vergi avantajından yararlanır.

Uzman Görüşü

"Türk yatırımcılarda en sık gördüğümüz hata, Vietnam'ı 'sadece bir ticaret merkezi' olarak görüp yapısal planlamayı atlamaları. Oysa Vietnam'ın asıl gücü, CPTPP'ye 11 ülkeyle, RCEP'e 14 ülkeyle ve EVFTA ile AB'ye sıfır veya düşük gümrükle erişim sağlamasıdır. Türkiye-Vietnam arasında STA olmadığı için, doğru kurgulanmış bir Vietnam şirketi aslında 18 farklı pazara açılan bir kaldıraçtır. Ancak bunun için sektör taramasından sonra IRC'de doğru kodları seçmek, DICA hesabını zamanında açmak ve UBO disclosure'ı Amended Law on Enterprises 2025 standardında yapmak şart."

— Hanoi Operasyon Direktörü, Faisth Travel Agency / vietnam.com.tr

İlgili Hizmetlerimiz

• Vietnam'da Yabancı Şirket Kurma — IRC/ERC sürecinin tüm yapı taşları
• Vietnam Pazar Giriş Stratejisi — Sektör taraması ve HS kodu haritalama
• Vietnam'da E-Ticaret Şirketi Kurma — Cross-border e-ticaret modeli planlıyorsanız

Resmi Kaynaklar

• Vietnam National Business Registration Portal — ERC sorgulama
• General Department of Vietnam Customs — Gümrük sicil ve VNACCS
• Ministry of Industry and Trade (MOIT) — İthalat lisansları
• DEİK Türkiye-Vietnam İş Konseyi
• Ticaret Bakanlığı Kolay İhracat Platformu

Sıradaki Adım

Vietnam'da ithalat ihracat şirketi kurma süreci, doğru sektör tanımı ve doğru evrak hazırlığıyla başlar. İlk aşama olarak ürün listenizi, hedef pazarlarınızı (Vietnam içi tüketim mi, re-export mu, AB ya da CPTPP pazarlarına yönelik mi) ve tahmini yıllık cironuzu netleştirin. Sonrasında bizimle bir ön değerlendirme görüşmesi planlayarak HS kodu haritası, lisans listesi ve süre-maliyet planlamasını birlikte çıkarabiliriz. Süreç başına 30-55 iş günü aralığında planlama yapmanızı, ilk operasyonel ihracat/ithalat işlemini ise kuruluştan 2-3 ay sonrasına konumlandırmanızı öneriyoruz.