Türkiye Vietnam Çifte Vergilendirme Anlaşması Rehberi

Hızlı Cevap: Türkiye-Vietnam ÇVÖA Nedir, Kimi İlgilendirir?

Türkiye ile Vietnam arasındaki Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması (ÇVÖA), 8 Temmuz 2014'te Ankara'da imzalanmış ve 9 Haziran 2017 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Anlaşma, 1 Ocak 2018'den itibaren elde edilen gelirler için uygulanmaktadır. Türkiye Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın yayımladığı resmi metne göre temel stopaj oranları şu şekildedir:

• Temettü: %5 (en az %25 sermaye payı varsa) veya %10/%15 (diğer durumlarda)
• Faiz: %10
• Gayri maddi hak bedeli (royalty): %10
• Teknik hizmet bedeli: %10

Bu oranlar, Vietnam iç mevzuatındaki standart %5-10 FCT (Foreign Contractor Tax) ve Türkiye'deki KVK Md. 30 stopajlarına kıyasla genellikle daha avantajlıdır; ancak avantajdan yararlanmak için mukimlik belgesi (Certificate of Residence) ibrazı zorunludur. Belge sunulmazsa, ödemeyi yapan ülke kendi iç mevzuat oranını uygular.

Bu rehber; Vietnam'da şirket kuran, Vietnam'a çalışan görevlendiren, Vietnam'dan lisans/danışmanlık geliri elde eden veya Vietnam'da gayrimenkul/finansal yatırımı bulunan Türk mukimlerine yöneliktir. Vietnam mukimi şirketlerin Türkiye'ye yapacağı ödemeler için de aynı çerçeve, simetrik biçimde uygulanır.

Anlaşmanın Kapsamı ve Temel Kavramlar

Kapsanan Vergiler

ÇVÖA, gelir ve kurumlar vergisi karakterli vergileri kapsar. Türkiye tarafında Gelir Vergisi (GVK) ve Kurumlar Vergisi (KVK); Vietnam tarafında Corporate Income Tax (CIT, %20), Personal Income Tax (PIT, %5-35) ve sınırlı ölçüde Foreign Contractor Tax (FCT) kapsam içindedir. KDV (VAT), Vietnam'daki Özel Tüketim Vergisi (SCT) ve Türkiye'deki KDV kapsam DIŞINDADIR.

Mukimlik (Residency)

Bir kişi/şirketin hangi ülkenin mukimi sayılacağı, anlaşmanın tie-breaker kuralları ile belirlenir. Şirketler için etkin yönetim merkezi (place of effective management), bireyler için sırasıyla daimi ev, hayati menfaatlerin merkezi, mutat oturma yeri ve uyrukluk kriterleri uygulanır. Vietnam iç hukukuna göre bir takvim yılında 183 günden fazla Vietnam'da bulunan birey otomatik Vietnam mukimi olur (Law on PIT, Md. 2).

İşyeri (Permanent Establishment - PE)

ÇVÖA'nın belkemiği olan bu kavram, bir Türk şirketinin Vietnam'da vergilendirilebilir bir varlık oluşturup oluşturmadığını belirler. Şube, ofis, fabrika, atölye, maden ocağı ve 12 aydan uzun süren inşaat/montaj projeleri işyeri sayılır. Hizmet PE'si açısından kritik eşik: aynı veya bağlı proje için 12 ay içinde 6 ayı aşan personel görevlendirmesi Vietnam'da PE doğurur ve şirketi Vietnam CIT mükellefi yapar.

Detaylı İşlem Süreci: Anlaşma Hükümlerinden Yararlanma

ÇVÖA'dan fiilen yararlanmak otomatik değildir; her iki ülke de prosedürel belge talep eder. Aşağıdaki adımlar Türk mukimi bir şirketin Vietnam kaynaklı geliri için yararlanma sürecini özetler:

1. Gelir türünün tespiti (1. hafta): Ödeme; temettü mü, faiz mi, royalty mi, teknik hizmet mi, ticari kazanç mı? Sınıflandırma yanlış olursa Vietnam vergi idaresi (GDT) düzeltme yapar ve gecikme faizi uygular.
2. Mukimlik belgesinin alınması (2-4. hafta): Türkiye'de bağlı bulunulan vergi dairesinden veya Büyük Mükellefler VD'den Mukimlik Belgesi talep edilir. GİB'in 3 Seri No.lu ÇVÖA Genel Tebliği'ne göre belge, ilgili takvim yılına özgüdür ve Vietnamca/İngilizce çeviri + apostil gerektirir.
3. Apostil ve konsolosluk tasdiki (1 hafta): Vietnam, Lahey Apostil Sözleşmesi'ne taraf değildir. Bu nedenle belge önce Kaymakamlık apostili yerine Dışişleri Bakanlığı tasdiki ardından Vietnam Ankara Büyükelçiliği konsolosluk onayı alır.
4. Vietnam tarafında başvuru (4-6. hafta): Vietnam'daki ödeyici (müşteri/banka), Form 02/HTQT ile birlikte mukimlik belgesini, sözleşmeyi ve fatura/ödeme belgelerini GDT'ye sunar.
5. Stopajın indirimli oranda uygulanması: Onay sonrası ödeyici, anlaşma oranını (örn. royalty için %10) uygular. Onay gecikirse genelde iç mevzuat oranı kesilir; sonradan iade talep edilir.
6. Türkiye'de mahsup (yıllık beyanname dönemi): Vietnam'da ödenen vergi, Türkiye kurumlar vergisinden KVK Md. 33 kapsamında mahsup edilir. Mahsup için Vietnam vergi makbuzunun onaylı tercümesi şarttır.

Vietnam'da Şirket Kuran Türk Yatırımcı için Akış

Anlaşma hükümleri ancak doğru kurumsal yapı üzerine oturduğunda işler. Vietnam'da yerel bir LLC kurmak, kâr aktarımı, transfer fiyatlandırması ve PE riski açısından çoğu zaman Türkiye'den doğrudan fatura kesmekten daha verimlidir. Kuruluş takvimi ve adımlar için Vietnam Şirket Kurma Süreci ve Zaman Planı sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Gerekli Belgeler Listesi

Türkiye Tarafından İstenenler

• Vergi dairesinden alınmış Mukimlik Belgesi (yıl bazlı)
• Vergi levhası, ticaret sicil gazetesi, imza sirküleri
• Vietnam'daki müşteri ile imzalanan ana sözleşme + ekler
• Fatura ve döviz alım belgesi (DAB)
• Vietnam'da ödenen vergiye ilişkin makbuz (Türkiye mahsubu için)

Vietnam Tarafından İstenenler

• Apostil/konsolosluk tasdikli mukimlik belgesinin Vietnamca yeminli tercümesi
• Form 02/HTQT (Anlaşma kapsamında stopaj indirimi başvurusu)
• Sözleşmenin notarize Vietnamca çevirisi
• Banka transfer belgesi (SWIFT MT103)
• Hizmet PE riski varsa: personel giriş-çıkış kayıtları, oturma izinleri, work permit kopyaları

Bireysel Görevlendirmelerde Ek Belgeler

183 gün eşiğini test etmek için pasaport giriş-çıkış damgaları, Vietnam oturma kaydı (temporary residence card) ve konaklama sözleşmesi gerekir. Bireysel görevlendirmelerde oturma izni belgelendirmesi için Vietnam Oturum İçin Gerekli Belgeler rehberimiz başvuru kaynağıdır.

Maliyet Aralığı (2026 Güncel)

Maliyet, gelirin büyüklüğüyle değil dosyanın karmaşıklığıyla orantılıdır. 50.000 USD'lik tek bir lisans ödemesi ile 500.000 USD'lik aynı yapı arasında danışmanlık ücreti açısından dramatik fark yoktur; bu nedenle düşük tutarlı ödemelerde anlaşma indirimi peşinden koşmak ekonomik olmayabilir.

Uzman Görüşü

"Türk müvekkillerimizde gördüğümüz en yaygın hata, mukimlik belgesini ödeme yapıldıktan sonra almaya çalışmaktır. Vietnam GDT, belgenin ödeme tarihinden önce ya da en geç aynı vergi yılı içinde düzenlenmiş olmasını ister. Geçmiş yıla ait belge için iade süreci en az 6-9 ay sürer ve dosyaların yaklaşık %30'unda eksik belge nedeniyle red gelir. Stratejik yaklaşım, sözleşme imzalanır imzalanmaz mukimlik belgesini başlatmaktır — ödemeyi beklemeden."

— Faisth Travel / Vietnam.com.tr, Hanoi Operasyon Direktörü

Sık Yapılan Hatalar

• 1. Mukimlik belgesinin tarih hatası: 2024 yılına ait gelir için 2025 tarihli belge sunulması. Vietnam GDT, geliri elde edildiği takvim yılına ait belge ister.
• 2. PE oluşturduğunun farkında olmama: Türkiye'den Vietnam'a 7-8 ay süreyle mühendis göndermek, hizmet PE doğurur. Şirket Vietnam'da CIT mükellefi olur ve geriye dönük %20 vergi + ceza riski doğar.
• 3. Gelir sınıflandırması karıştırma: Yazılım lisansını "ticari kazanç" diye fatura etmek. Vietnam çoğu yazılım gelirini royalty olarak yeniden sınıflandırır ve %10 stopaj uygular.
• 4. Türkiye'de mahsup için belge yetersizliği: Vietnam vergi makbuzunun apostil/konsolosluk tasdikli tercümesi yoksa, KVK Md. 33 mahsubu reddedilebilir.
• 5. Anlaşma "limit benefits" hükmünü gözardı etmek: Üçüncü ülke (örn. Singapur) üzerinden yapılandırılan ödemeler için Vietnam, treaty shopping itirazı yapabilir; gerçek lehdar (beneficial owner) testi uygulanır.

Çalışan Tarafı: Görevlendirilen Personel Vergisi

Türk şirketinin Vietnam'a gönderdiği personel için iki kritik eşik vardır:

• 183 gün kuralı: ÇVÖA Md. 15 uyarınca; çalışan 12 aylık dönemde Vietnam'da 183 günden az kalır, ücret Türk işverence ödenirse ve maliyet Vietnam'daki bir PE'ye yansıtılmazsa üç şart birlikte gerçekleşirse Vietnam vergisi doğmaz.
• Bu şartlardan biri ihlal edilirse (örn. 200 gün kalma), tüm Vietnam'da kalınan günlere ait ücret üzerinden Vietnam PIT'i (%5-35 artan tarife) doğar. Türkiye, aynı geliri kavradığında Vietnam'da ödenen vergiyi mahsuba kabul eder.

Görevlendirme yapan şirketlerin, çalışanın aile durumu ve uzun süreli kalış halinde evlilik/aile belgelerini de hazır tutması gerekir. Bu konuda Vietnam Evlilik Belgeleri Tercümesi rehberimiz işlemleri kolaylaştırır.

Türkiye-Vietnam Ticari Çerçevesine Etkisi

İki ülke arasında bir Serbest Ticaret Anlaşması (STA) bulunmadığı için Vietnam, Türk yatırımcının ASEAN, CPTPP ve AB-Vietnam EVFTA'ya erişiminde köprü işlevi görür. ÇVÖA, bu köprünün vergi ayağıdır ve özellikle Vietnam'da üretip Türkiye'ye temettü/royalty taşıyan yapılarda kritik rol oynar.

T.C. Ticaret Bakanlığı verilerine göre 2024 yılında Türkiye-Vietnam ikili ticaret hacmi 3,5 milyar USD'ı aşmıştır; ancak Vietnam'daki Türk doğrudan yatırımı hâlâ 150 milyon USD altındadır. ÇVÖA'nın doğru kullanımı, bu yatırım açığını kapatacak yapısal avantajların başında gelir.

Resmi kaynaklar:

• T.C. Gelir İdaresi Başkanlığı — Uluslararası Anlaşmalar
• Vietnam General Department of Taxation (GDT)
• T.C. Ticaret Bakanlığı — Ülke Profili Vietnam
• T.C. Hanoi Büyükelçiliği

İlgili Rehberlerimiz

• Vietnam Şirket Kurma Süreci ve Zaman Planı — ÇVÖA'dan tam yararlanmak için yerel şirket yapısı
• Vietnam Ofis Kira Fiyatları — PE riski ve fiziki ofis maliyetleri
• Vietnam Grup Turu Danışmanlığı — Saha keşif ziyaretleri

Sıradaki Adım

Türkiye-Vietnam ÇVÖA, doğru kullanıldığında %5 ile %15 arasında vergi tasarrufu sağlar; yanlış uygulandığında ise geriye dönük cezalar ve çifte vergilendirme riski doğurur. Ekibimiz; gelir türünüzü sınıflandırıp anlaşma matrisi çıkarır, mukimlik belgesi ve apostil/konsolosluk sürecini Ankara'dan, Form 02/HTQT dosyalamasını ise Hanoi/Ho Chi Minh ofislerimizden yönetir. İlk değerlendirme görüşmesi için vietnam.com.tr üzerinden bize ulaşın; sözleşmenizi ve ödeme planınızı 48 saat içinde inceleyip yapılandırma önerisi sunalım.